Tuesday, July 13, 2010

Event's Mind Cycle

जब Human mind ले घटना घटेको थाहा पाउँदछ तब Human Mind मा घटनाले आफ्नो प्रभावको चारखण्डको यात्रा पुरा गर्दै एक चक्कर(One Mind Cycle)लगाउँदछ ।
१.विज्ञान:- मात्र घटनाको प्रकृति जान्नु
२.संज्ञा:- पुरानो स्मृति/स्मरण मार्फत घटनाको नाम दिनु
३.वेदना:- पुरानो स्मृतिले गर्दा Body Sensation उत्पन्न हुनु
४.संस्कार:- सुखद/दुखद मान्दै उत्पन्न वेदनालाई भोग्नु र नयाँ कर्म संस्कारको निर्माण गर्नु

..To Be Continued.

Sunday, July 11, 2010

लक्ष्य: समुचित स्वतन्त्रता सहितको न्यायपूर्ण शान्त मानव-सभ्यता प्राप्त गर्नु

यथार्थ / तथ्य :
राजनितिक अस्थिरता अशान्त मानव-सभ्यता
कारण:
अन्यायपुर्ण(बिभेदपुर्ण) सामाजिक विश्व-व्यवस्था
निवारणको उपाय :
"विभिन्न दलहरुमा विभक्त भएका जनताहरुको मनोवैज्ञानिक एकिकरण गर्दै सामाजिक न्याय समूचित नागरिक स्वतन्त्रतालाई सुनिश्चित गर्ने दार्शनिक आधार सहितको संवैधानिक संयन्त्र संस्कारको विकास गर्नु।"

लोकतन्त्रका हिमायतीहरु बहुलवादलाई निकै सुन्दर राजनितिक दर्शनको रुपमा लिँदछन् यस दर्शनले सदा प्रकृतिका हरेक शृजनाहरुको स्वतन्त्र हुने अस्तित्वलाई संरक्षण गर्दछ ।अहिले विश्व-भरका लोकतन्त्रहरुको दर्शनिक जग पनि यहि हो ।त्यसैले लोकतन्त्र सदा हरेक नागरिकको स्वतन्त्र मर्यादित क्रियाकलापलाई प्रोसाहित गर्दछ ।त्यस्ता क्रियाकलापमा नागरिकका स्वतन्त्र राजनितिक,आर्थिक,साँस्कृतिक वैचारिक क्रियाकलापहरु पर्दछन् ।तर अहिलेसम्मको बहुलवादी अभ्यासले के देखाउँदछ भने सुरुमा आशा गरे जस्तो नभएर यस्ता स्वतन्त्र राजनितिक,आर्थिक साँस्कृतिक क्रियाकलापलाई प्रोत्सायीत् गर्ने राजनितिक दलहरु आफ्नो न्यायपुर्ण समाज निर्माण गर्ने लक्ष्यमा पुग्ने सहासको कमिले निराश बनेर रास्ट्रिय तथा अन्तरराष्ट्रिय राजनिति समक्ष आत्मसमर्पण गर्दछन् परिणाम स्वरुप राष्ट्रका केहि सिमित जनता जस्मा अधिकाँश दलाल नोकरशाहहरुले मात्र त्यसको लाभ उठाउँदछन् त्यसैले बहुलवादी अभ्यास न्यायपुर्ण समाज निर्माण गर्ने दलहरुको प्रयत्नमा नैराश्यता ल्याउने मुख्य कारक बन्न पुगेको तितो यथार्थ हामि माझ स्पष्ट रुपमा छ। सामाजिक न्याय नपाउदा उत्पन्न भएका सामाजिक द्धन्दका परिघटनाहरु झनै टट्कारो रुपमा हामि माझ विध्यमान छन्।

शान्ति न्यायपुर्ण समाज निर्माण गर्ने आकांक्षा राख्ने बुद्धिजिवीहरु दलहरुको प्रयत्नमा उत्साह थप्ने अर्को समाजशास्त्रिय सुन्दर दर्शन हो - एकत्ववाद तर विगतका शताव्दिमा यसको अभ्यासकर्ताहरुले यसलाई सहि ढंगबाट अभ्यासमा नल्याउदा यसलाइ निरंकुश राजनितिक दर्शन वा अभ्यासको रुपमा पनि हेरियो त्यसको मुख्य कारण थियो दलहरुमा सहमतिय संस्कारको कमि ।त्यसो समाजका सबै वर्गको प्रतिनिधित्व गर्न नसक्दा‍-नसक्दै पनि बहुलवादी अभ्यासले यसरी समाजमा जरा गाडेर बसेको कि यसलाइ एकत्ववादी दर्शनले प्रतिस्थापन गर्नु निकै कठिन काम हो तर असंभव भने छैन एकत्ववादी दर्शन प्रकृतिका हरेक परिघटनाहरु पछाडीको अन्तिम यथार्थ एउटै हुन्छ भन्नेमा विश्वास राख्दछ

जब समाजमा अन्याय बिभेद रह्न्छ तब यो प्राकृतिक न्यायको सिद्धान्त हो कि त्यँहा बिद्रोह सुरु हुन्छ वा अन्य रुपको सामाजिक द्धन्दको उदय हुन्छ त्यसले स्वत: समाजलाई अशान्त बनाउँदछ त्यसैले "दिगो शान्ति " स्थापनाका लागि अबको आबश्यकता भनेको विभिन्न दलहरुमा विभक्त भएका जनताहरुको मनोवैज्ञानिक एकिकरण गर्दै सामाजिक न्याय समूचित नागरिक स्वतन्त्रतालाई सुनिश्चित गर्ने दार्शनिक आधार सहितको संवैधानिक संयन्त्र संस्कारको विकास गर्नु नै हो त्यसैले :
  • जन-मनोविज्ञानलाई एकिकरण गर्न जनतालाई सचेत बनाउदै जाने ;
  • समान विचार वा सिद्धान्त भएका दलहरु विचआपसि संवाद मार्फत एकिकरण प्रकृया अगाडि बढाउने;
  • असमान विचार वा सिद्धान्त भएका दलहरु विच आपसमा संघर्ष रहे पनि संवाद झनै तिव्र बनाउने;
  • शान्ति स्थापना गर्ने पवित्रउद्धेश्यले समाजका हरेक तह तप्काका जनता सँगको अन्तर्क्रियालाई तिव्र बनाउने;
  • जन-मनोविज्ञानलाई एकिकरण गर्दै लैजाने मोडल सहितको नयाँ संबिधान बनाउने
  • दलहरुले राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय जगतलाई आफ्नो दिगो शान्ति स्थापना गरने नियात प्रति विश्वस्त बनाउने वातावरण बनाउदै जाने
  • साथै दिगो शान्ति स्थापनाका लागि गरिने सबै क्रियाकलापलाई तिब्रता दिने
लक्ष्य:
समुचित स्वतन्त्रता सहितको न्यायपुर्ण (विभेदविहिन) शान्त मानव-सभ्यता प्राप्त गर्नु